• Beşiktaş Kent Konseyi Tarihi

  

   
 

21. Yüzyılın Kent Gündemi ve Binyıl Kalkınma Hedefleri

1992 yılında Rio'da düzenlenen Birleşmiş Milletler (BM) Yeryüzü Zirvesi'nde tüm insanlığın 21. yüzyıldaki ortak hedefini “sürdürülebilir kalkınma” olarak benimsenmiş, bu hedefe yönelik ilkeleri ve eylem alanlarını ortaya koyan "Gündem 21" başlıklı eylem planı tüm üye ülkelerce kabul edilmiştir.

Eylem planının 28. bölümünde sivil toplumun ve kente ilgili tüm paydaşların bir araya gelerek yerel yönetimlerin öncülüğünde, ortaklaşa kendi sorunlarını ve önceliklerini saptayarak, kentleri için "21. yüzyılın yerel gündemi"ni oluşturmaları karara bağlanmıştır. Yerel düzeyde sürdürülebilir kalkınmaya yönelik katılımcı eylem planlaması niteliğindeki Yerel Gündem 21, dünyada ve ülkemizde sergilediği özellikleriyle, 21. yüzyılın demokratik yerel yönetişim anlayışının en başarılı uygulaması olmuştur.

Yeni bir bin yılın başlangıcında 189 ülke liderinin katılımıyla imzalanan ve günümüzün en güçlü küresel taahhüt belgelerinden biri olarak kabul edilen BM Binyıl Bildirgesi ile, 21. yüzyılın uluslararası ilişkileri açısından zorunlu görülen temel ilkeler “özgürlük, eşitlik, dayanışma, hoşgörü, doğaya saygı ve ortak sorumluluk” olarak saptanmış ve 2015 yılına kadar gerçekleştirilmek üzere, kalkınmaya ve yoksulluğun azaltılmasına yönelik sekiz hedef belirlenmiştir:

Binyıl Kalkınma Hedefleri
1- Aşırı yoksulluğun ve açlığın azaltılması
2- Evrensel temel eğitimin sağlanması
3- Cinsler arası eşitliğin sağlanması ve kadınların yapabilir kılınması
4- Çocuk ölümlerinin azaltılması
5- Ana-çocuk sağlığının iyileştirilmesi
6- HIV/AIDS, sıtma ve diğer hastalıklarla mücadele edilmesi
7- Çevresel sürdürülebilirliğin sağlanması
8- Kalkınma için küresel bir ortaklık geliştirilmesi
Türkiye Yerel Gündem 21 (YG-21) Programı

Türkiye’deki YG-21 uygulamaları 1997 sonunda Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) desteği ve Birleşmiş Kentler ve Yerel Yönetimler Ortadoğu ve Batı Asya Bölge Teşkilatı’nın (UCLG-MEWA) koordinatörlüğünde yürütülen "Türkiye'de YG-21’lerin Teşviki ve Geliştirilmesi Projesi” ile başlamıştır.

Ocak 2000'de başlayan "Türkiye'de Yerel Gündem 21'lerin Uygulanması" ikinci aşama projesi kapsamında çeşitli alt-projelerin ortaya çıkması ve proje ortağı yerel yönetimlerin sayısının 50'yi aşması sonrasında, YG-21 uygulamaları "proje" çerçevesinden çıkarılarak, "Türkiye Yerel Gündem 21 Programı"na dönüştürülmüştür. Program'ın, "Türkiye Yerel Gündem 21 Yönetişim Ağı Yoluyla BM Binyıl Bildirgesi Hedefleri ve Johannesburg Uygulama Planı'nın Yerelleştirilmesi" başlıklı üçüncü aşama projesi, Mayıs 2004'de başlamış ve Kasım 2006'da sona ermiştir.

Türkiye YG-21 Programı'nın yeni (dördüncü) aşama projesi ise, "Türkiye'de Yerel Gündem 21 Yönetişim Ağı Kanalıyla Birleşmiş Milletler Binyıl Kalkınma Hedefleri'nin Yerelleştirilmesi" başlığını taşımaktadır. YG-21 süreçlerinin birikimi üzerine temellenen bu proje, yerel düzeyde BM Binyıl Kalkınma Hedefleri'ne (BKH) en yüksek önceliğin verilmesinin teşviki yoluyla, merkezi yönetimin bu konusunda taahhütlerinin yerelleştirilmesini amaçlamaktadır.

Yerel Yönetişim ve Kent Konseyleri

Avrupa Kentsel Şartı’na göre kent yönetimleri çoğulcu, demokratik, sivil toplum - kamu kurumları -üniversite - özel sektör arasında dayanışmanın esas olduğu, gereksiz bürokrasiden arındırılmış ve şeffaflık ilkelerinin sağlandığı ortamların geliştirilmesi ile yükümlüdür.

Çağdaş yaklaşımıyla “yönetişim” kavramı, bir tarafın diğer tarafı yönettiği bir ilişkiden, “karşılıklı etkileşimin” öne çıktığı bir ilişkiler bütününe dönüşümü ve kurum faaliyetlerini düzenleyen “iç ve dış yetki ve kontrol kuralları” sistemini ifade eder. Kamusal hizmetlerin sunumunda ise yurttaşların beklentilerini dile getirmede, yükümlülüklerini anlamada ve karşılamada, ortaklaşa karar almada ve çatışmaların çözümünde kullandığı politik, ekonomik ve yönetsel irade mekanizmalarını kapsar.

Bu bağlamda “iyi yönetişim”, günümüzde temsili demokrasinin zaaflarını kapatmak üzere sivil toplum ile kamu yönetimi arasındaki etkileşimin niteliğine ve sivil toplum inisiyatifinin toplumsal kararların alınmasında seçilmişlerle birlikte rol oynamasına işaret eder.

“Yerel Yönetişim” modelinin merkezinde yer alan Kent Konseyleri, “kentine sahip çıkma”, “aktif katılım” ve “çözümde ortaklık” ilkeleri bütünlüğünde kentleri sürdürülebilir geleceğe taşıyan bir ortaklık yapısı olarak şekillenmiştir. Belediyelerin öncülüğünde “yerel paydaşları” bir araya getirerek “ortak akıl” oluşturulmasını sağlayan bu yapı, aynı zamanda Kadın ve Gençlik Meclisleri, Engelliler, Çocuklar ve Yaşlılar için platformlar, Mahalle Ölçeğinde Katılım ve Çalışma Grupları başta olmak üzere tüm katılımcı yapılar ve süreçler için bir şemsiye işlevini görür.

Türkiye YG-21 Programı’nın en önemli kazanımlarının başında, tüzel kişiliği bulunmayan kent konseylerinin “meşru” katılımcı yapılar olarak 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 76. Maddesinde kendisine yer bulması gelir. Bu maddede yer aldığı üzere “Kent Konseyi’nde oluşturulan görüşler, Belediye Meclisi’nin ilk toplantısında gündeme alınarak değerlendirilir”. Kent konseylerinin çalışma usul ve esaslarını düzenleyen 8.10.2006 tarihli yönetmelik, son gelişmeler doğrultusunda 6.6.2009’da çıkartılan değişiklik yönetmeliği ile güncellenmiştir.

 
 
     MAXI WEB TASARIM ®